Waarom verlaten mensen de zorg?
Een belangrijke vraag, waar helaas geen eenvoudig antwoord op is. Het centraal planbureau heeft dit onderzocht en kwam met de volgende uitkomst:
Werkenden in de zorg zijn over het algemeen erg tevreden met hun baan en vinden het inhoudelijk leuk (99%) en zinvol (88%) werk.
Ze ervaren méér werkdruk, ervaren weinig zelfstandigheid in het werk.
“Wat zou het voor jouw team betekenen als zorgverleners weer de ruimte voelen om zelf te beslissen hoe en wanneer zij hun werk doen — binnen heldere kaders, met vertrouwen én verantwoordelijkheid?”
Gespreksonderwerpen kunnen zijn:
In hoeverre voelen jouw medewerkers zich eigenaar van hun werk?
Wat kost het je organisatie aan motivatie en kwaliteit als medewerkers vooral ‘uitvoeren’?
Wat zou er gebeuren als je de regels iets loslaat, maar de mensen juist steviger in hun rol zet?
Mogelijke oplossingsrichtingen vanuit integrale aanpak:
Bijdragen aan behoud van zorgmedewerkers vraagt om meer dan alleen symptoombestrijding. Het vraagt om fundamentele keuzes in hoe we de zorg organiseren, ondersteunen en waarderen.
✅ 1. Organiseren vanuit eigen regievoering
Wanneer de zorg wordt georganiseerd rondom de regie van de cliënt én professional, ontstaat rust. Routes met ruimte en duidelijke afspraken zorgen voor minder ad hoc telefoontjes en verstoringen. Dit geeft ruimte voor reflectie en administratieve verwerking tijdens het werk, in plaats van erna.
📘 Deze aanpak staat helder beschreven in het Handboek verzorgkundig leiderschap en passende zorg – En als we nu weer eens gewoon gingen zorgen voor? dr. Lineke Verkooijen en Trea van der Wijk
Het bevordert persoonlijk leiderschap en teamverantwoordelijkheid.
✅ 2. Hulpmiddelen inzetten vanuit visie op ergonomie
Kijk niet alleen naar wat ‘moet’, maar naar wat werkt: een visie op hulpmiddelen waarbij de zorgprofessional op 1 staat. Ergonomisch verantwoord werken zorgt ervoor dat medewerkers fysiek én mentaal aanwezig kunnen blijven in het werk, zonder roofbouw te plegen. Dat is geen luxe, dat is noodzaak.
✅ 3. De zorgmanager als facilitator
De rol van leidinggevenden is cruciaal. Niet sturen op taakjes, maar faciliteren dat medewerkers kunnen zorgen. Dat vraagt om vertrouwen, ruimte en ondersteuning op maat.
✅ 4. Energiebronnen en stressbronnen in balans
Teams floreren wanneer er aandacht is voor energiegevers én energievreters. Denk aan autonomie, verbondenheid, groeimogelijkheden en goede randvoorwaarden. Het vraagt om structureel leiderschap op duurzame inzetbaarheid.
We kunnen het tij keren, maar dan moeten we de zorg niet blijven ‘regelen’, maar weer leren zorgen voor – ook voor onze eigen mensen.
Wilt u het tij keren voor behoud zorgpersoneel en aantrekkelijk werkgeverschap?
De volgende vragen zijn gebaseerd op de oplossingsrichtingen. Ze zijn bedoeld om u kritisch te laten reflecteren op de huidige praktijk en nieuw inzicht te bieden — met als doel: beweging richting verandering.
Dit kunt u met uw MT team voorbereiden en in kleine groepjes medewerkers ter discussie stellen om te komen tot anders organiseren voor behoud personeel.
“Zorgpersoneel behouden? Zet de professional op 1”
De vragen:
1. Vanuit eigen regievoering organiseren (rust, voorspelbaarheid, ruimte):
“Wat zou het opleveren als je minder hoeft te sturen op ad hoc oplossingen, omdat cliënt én medewerker weten waar ze aan toe zijn?”
Doel: In gesprek komen over hoe eigen regie in de organisatie leidt tot minder hectiek, meer rust en werkplezier.
2. Hulpmiddelen met visie op ergonomie (zorgprofessional op 1):
“Hoeveel kwaliteit en continuïteit zou je winnen als je hulpmiddelen niet alleen kiest voor de cliënt, maar ook om je medewerkers heel te houden?”
Doel: Reflectie op ergonomie als strategisch HR-thema, niet als ‘aanvulling’ op zorglogistiek.
3. De zorgmanager als facilitator (ruimte geven om te zorgen):
“Wat verandert er in de motivatie van je team als de manager niet meer controleert, maar vertrouwen geeft en obstakels wegneemt?”
Doel: Gesprek openen over leiderschapsstijl en de rol van de leidinggevende in werkplezier en behoud.
4. Energiebronnen en stressbronnen in balans (mentale en fysieke inzetbaarheid):
“Wat gebeurt er in jouw team als we structureel kijken naar wat energie geeft én wat energie vreet — en daar echt op sturen?”
Doel: Thema duurzame inzetbaarheid en vitaliteit bespreekbaar maken op teamniveau.
Interesse in het onderwerp? Ik ga graag met u in gesprek.
Trea van der Wijk MBA
Solutions2care BV
M. 06-4674 5109
E.
